Walka z zanieczyszczeniem powietrza to istotny temat dla wielu polskich miast, a Gliwice są jednym z liderów w tej dziedzinie. Od lat miasto wspiera mieszkańców w modernizacji systemów ogrzewania, oferując konkretne wsparcie finansowe. Choć cel jest prosty – poprawa jakości powietrza – korzyści płynące z tych działań są znacznie szersze, obejmując zdrowie mieszkańców i ochronę środowiska.
W latach 2024-2025 miasto przeznaczyło blisko 6 milionów złotych na wymianę przestarzałych źródeł ciepła. Dla lokalnej społeczności to nie tylko szansa na modernizację instalacji, ale także istotny krok w kierunku redukcji emisji szkodliwych substancji do atmosfery. W efekcie, poprawa jakości powietrza staje się bardziej odczuwalna w codziennym życiu.
Formy wsparcia dla mieszkańców
Gliwice oferują mieszkańcom dwie główne formy wsparcia. Pierwszą z nich są dotacje z budżetu miejskiego, które obejmują refundację kosztów po zakończeniu inwestycji. Obejmuje to wymianę ogrzewania węglowego na bardziej ekologiczne rozwiązania, takie jak ogrzewanie gazowe, elektryczne, olejowe czy ciepłownicze. Dodatkowo, mieszkańcy mogą uzyskać dofinansowanie na montaż odnawialnych źródeł energii, w tym pomp ciepła, kotłów na pellet oraz kolektorów słonecznych.
Drugim źródłem wsparcia jest program „Czyste Powietrze”, realizowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program ten skierowany jest do właścicieli domów jednorodzinnych i obejmuje szeroki zakres działań, od wymiany źródła ciepła, przez instalację systemów centralnego ogrzewania i ciepłej wody, po termomodernizację i montaż odnawialnych źródeł energii. Warunkiem uzyskania wsparcia jest wykonanie audytu energetycznego przed rozpoczęciem prac oraz uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej po ich zakończeniu.
Wsparcie dostępne na miejscu
Proces aplikacji o wsparcie nie musi być skomplikowany. Gliwice uruchomiły Punkt Programu „Czyste Powietrze”, który oferuje pomoc mieszkańcom w procesie ubiegania się o dofinansowanie. Punkt działa w określonych godzinach i dniach tygodnia, oferując nieocenioną pomoc w zakresie doradztwa i formalności.
Co więcej, miasto zatrudnia ekodoradcę w ramach projektu LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit”, który służy pomocą w doborze odpowiedniego programu dofinansowań, kompletowaniu dokumentów oraz wyjaśnieniu obowiązków wynikających z regionalnej uchwały antysmogowej.
Znaczenie dla zdrowia i środowiska
Jednym z głównych celów działań podejmowanych przez miasto jest walka z tzw. niską emisją, czyli zanieczyszczeniami pochodzącymi z domowych instalacji grzewczych. Te zanieczyszczenia, unosząc się na poziomie oddychania ludzi, stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w Polsce niska emisja odpowiada za 85% emisji pyłu PM2,5, który może przenikać do płuc i krwiobiegu, prowadząc do poważnych schorzeń.
Niebezpieczne skutki zdrowotne związane z zanieczyszczeniem powietrza są nie do przecenienia. Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że na Górnym Śląsku stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu znacznie przewyższają normy, co jest powiązane z przypadkami nowotworów płuc. Wysokie poziomy zanieczyszczeń wpływają również na zdrowie płodów, co może prowadzić do niższej masy urodzeniowej i problemów rozwojowych u dzieci.
Badania Europejskiej Agencji Środowiska wskazują, że zanieczyszczenie powietrza przyczynia się do tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie w Polsce. Województwo śląskie szczególnie odczuwa te skutki, generując więcej przedwczesnych zgonów niż inne regiony kraju. Jednak działania podjęte w ramach śląskiej uchwały antysmogowej przyniosły znaczące efekty, pozwalając uniknąć tysięcy zgonów i hospitalizacji, co pokazuje, że wymiana źródeł ogrzewania ma realny wpływ na jakość życia mieszkańców.
Źródło: Urząd Miejski w Gliwicach