W sierpniu 1945 roku, w trakcie burzliwego okresu odbudowy po II wojnie światowej, grupa bibliotekarzy z Warszawy i Krakowa dokonała niezwykłego odkrycia w Zagrodnie na Dolnym Śląsku. W zabudowaniach należących do rodziny von Pfeil natrafiono na bezcenne skarby polskiej literatury, zaskakująco ukryte w miejscach, które nigdy nie byłyby uznane za typowe skrytki na takie skarby. W stajni, oborze i domu mieszkalnym znaleziono rękopisy takich dzieł jak „Pan Tadeusz”, „Zemsta”, „Potop” czy „Chłopi”, a także inne nieocenione dokumenty pochodzące z Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie oraz Biblioteki Baworowskich. Ta opowieść to fascynująca historia o wojnie, kradzieży, ukrywaniu i ratowaniu dziedzictwa kulturowego, a przede wszystkim o ludziach, którzy w chaosie powojennej Europy potrafili ocalić najcenniejsze artefakty polskiego dziedzictwa.
Ocalenie dziedzictwa kulturowego
Odkrycie w Zagrodnie to jedna z wielu historii, które pokazują, jak ważna była walka o zachowanie dziedzictwa kulturowego w trudnych czasach. W okresie powojennym, kiedy chaos i niepewność były na porządku dziennym, znalezienie i zabezpieczenie tak cennych zbiorów wymagało nie tylko odwagi, ale i determinacji. Bibliotekarze, którzy podjęli się tego zadania, musieli stawić czoła wielu wyzwaniom, od logistyki po kwestie związane z bezpieczeństwem i ochroną tych skarbów przed zniszczeniem czy kradzieżą.
Wystąpienie Tomasza Kuby Kozłowskiego
Miłośnicy historii i literatury będą mieli wyjątkową okazję, aby zgłębić tę fascynującą opowieść podczas spotkania z Tomaszem Kubą Kozłowskim, znanym propagatorem historii Kresów. Spotkanie odbędzie się w Domu Spotkań z Historią w Warszawie i będzie poświęcone działalności profesora Mieczysława Gębarowicza oraz losom lwowskich zbiorów w czasie wojny. Prelekcja zostanie uzupełniona oryginalnymi materiałami ikonograficznymi, które wzbogacą całość o niepowtarzalne ilustracje z tamtego okresu. To wydarzenie jest skierowane do wszystkich, którzy pasjonują się literaturą i historią, a także tych, którzy cenią sobie opowieści pełne emocji i niespodziewanych zwrotów akcji.
Spotkanie odbędzie się w Bibliotece Centralnej przy ul. Kościuszki 17, 3 lutego 2026 roku (wtorek) o godzinie 18:00. To niepowtarzalna okazja, aby poznać kulisy jednego z najbardziej niezwykłych odkryć w historii polskiej literatury i kultury, a także zrozumieć, jak wielkie znaczenie miały te wydarzenia dla zachowania naszego narodowego dziedzictwa.
Źródło: facebook.com/MBPGliwice